Energietransitie
 

De energiewereld is in transitie. Onderwerpen als CO2-reductie, opwekking van duurzame energie, energie efficiëntie, elektrisch rijden, aardgasvrij bouwen en het klimaatakkoord zijn zeer actueel. Wij willen onze koers afstemmen op deze veranderende omgeving zonder concessies te doen aan onze kerntaak: het beheren van een cruciale maatschappelijke infrastructuur. Ons doel is CO2 neutraal in 2050!

De energietransitie heeft grote impact op het energienet. Traditioneel is het energiesysteem bedoeld voor eenrichtingsverkeer van producent naar eindgebruiker. Inmiddels wordt er steeds meer energie lokaal opgewekt uit bijvoorbeeld zon, wind en biogas. Daarom investeert Coteq Netbeheer in de gas- en elektriciteitsnetten om ze geschikt te maken voor grotere belasting en tweerichtingsverkeer. Om nieuwe ontwikkelingen mogelijk te maken, zoals de invoeding van groen gas, waterstof, lokale opwek en elektrisch rijden, doen we ervaring op in proefprojecten en pilots. Meer kabels en leidingen is niet altijd de oplossing; er kunnen slimmere, goedkopere oplossingen voorhanden zijn.

Onze energienetten zijn een belangrijke randvoorwaarde voor een succesvolle energietransitie. Deze hebben een levensduur van tientallen jaren. Verkeerde beslissingen nu kunnen ertoe leiden dat het net een beperkende factor wordt in de transitie. Maar onbeperkt investeren in netten om alle denkbare ontwikkelingen mogelijk te maken is maatschappelijk niet wenselijk. Daarom moet de energie infrastructuur goed en tijdig meegewogen worden in de beleids- en besluitvorming. Zo kunnen we de transitie efficiënt en tegen de laagste maatschappelijke kosten realiseren.

Coteq adviseert en ondersteunt overheden bij het maken van beleid en plannen. Landelijk doen we dit in het klimaatakkoord, regionaal vanuit de Regionale Energie Strategie (RES) en Nieuwe Energie Overijssel (NEO) en op lokaal niveau werken we samen met de gemeenten aan onder andere transitievisies warmte en wijkuitvoeringsplannen.  

Aardgasvrij wonen

Nederland gaat de komende decennia van het aardgas af. Dit doen we voor het klimaat en het aardbevingsgebied in Groningen. Uiteindelijk moet over ongeveer 30 jaar, in 2050, elke woning aardgasvrij zijn. De eerste stap die hierin is gezet is het vervallen van de gasaansluitplicht voor nieuwbouwpanden per 1 juli 2018. Dit betekent dat alle nieuwe woningen aardgasvrij gebouwd zullen worden.  

De 7 miljoen bestaande woningen en 1 miljoen andere gebouwen zullen ook van het aardgas af moeten. Deze gebouwen zullen aanpassingen krijgen om over te kunnen gaan op een duurzame warmtevoorziening. Zoals Diederik Samsom zegt: “Niet iedereen hoeft morgen met een koevoet zijn cv-ketel van de muur te trekken”. Voor veel huizenbezitters is nu het isoleren tot energielabel B, een verstandige stap om het aardgas verbruik te verminderen.

Tegelijkertijd werken wij samen met gemeenten aan plannen voor elke wijk. Uiterlijk in 2021 heeft elke gemeente een transitievisie warmte waarin staat wanneer elke wijk van het aardgas af gaat. Hiermee weet iedereen wanneer zijn woning aan de beurt is en welke aanpassingen gedaan moeten worden.

Duurzame warmte

Als woningen geen gebruik meer maken van aardgas hebben ze een andere warmtebron nodig. In tegenstelling tot het overstappen op aardgas 60 jaar geleden, is er nu niet één warmtebron voor alle woningen. De warmtetransitie vereist maatwerk in de gebouwde omgeving, met een technologie voor elke situatie. Grofweg zijn er drie verschillende technieken voor de duurzame warmtevoorziening:

  • Warmtenet: wij vervangen onze gasleidingen door een warmtenet. Een warmtenet kan op verschillende manieren van duurzame warmte worden voorzien: restwarmte, biomassa, aquathermie of geothermie.
  • Duurzaam gas: onze gasleidingen zijn geschikt voor groen gas en we doen onderzoek naar waterstof. Duurzame gassen zullen beperkt beschikbaar zijn, daarom zal dit vaak in combinatie gaan met een kleine warmtepomp.
  • All-Electric: de woning krijgt een eigen warmtepomp. De woning moet hiervoor zeer goed geïsoleerd zijn, dit zal met name toegepast worden in nieuwbouwwoningen. Door het grotere elektriciteitsverbruik moeten wij het elektriciteitsnet verzwaren voor deze oplossing.

Binnen deze drie technieken zijn allerhande variaties mogelijk en zijn er nog andere oplossingen zoals passief bouwen en pellet kachels.

Transitievisie Warmte

Alle gemeenten moeten in 2021 een transitievisie warmte hebben. De transitievisie warmte beschrijft de strategie en planning van een gemeente naar een duurzame warmtevoorziening. Per wijk staat hierin wanneer deze overgaat op een duurzame warmtevoorziening. Voor de wijken die volgens deze planning voor 2030 over gaan op duurzame warmte moet ook al bekend zijn wat het alternatief is.

Het omvat onder andere een vlekkenplan die de eerste inzichten geeft in de alternatieve warmtevoorziening. Het vlekkenplan biedt aangrijpingspunten om tot een concreet plan met een bijbehorend tijdspad te komen. De belangen van alle stakeholders worden hierin meegenomen en afgewogen. Om tot een gedragen transitievisie warmte te komen is een intensief en gezamenlijk traject nodig. 

Dit betekent dat de gemeenten aan zet zijn om te komen tot een aanpak om de doelstellingen in de klimaatwet te realiseren. Als netbeheerder speelt Coteq hier een grote rol in. De kennis van het energiesysteem stelt ons in staat consequenties van keuzes inzichtelijk te maken. Als publiek bedrijf heeft Coteq een maatschappelijke rol om de energietransitie efficiënt en tegen de maatschappelijk laagste kosten te realiseren. Daarvoor is het belangrijk om als gelijkwaardige partners samen een transitievisie warmte op te stellen.